Bestemming
Castelfeder: een Grieks eiland in Zuid-Tirol
In de biotoop Castelfeder in het Zuid-Tiroolse Unterland is het niet alleen het landschap dat aan Griekenland doet denken. Mogelijk hebben hier ook ooit Grieken geheerst.
Toen Griekse schilders tijdens de Romantiek vanuit Italië naar het noorden reisden, kwamen ze ook door Zuid-Tirol. Toen ze de Castelfeder heuvel tussen Neumarkt, Auer en Montan zagen, deed die hen zozeer aan hun vaderland denken dat ze die het "Arcadië van Tirol" noemden. De door gletsjers uitgeslepen porfierkoepels en de steppeachtige flora van de biotoop met zijn droge struiken en bosjes doen inderdaad denken aan een Grieks landschap. Ook de ruïnes op het hoogste punt van Castelfeders, die kunnen terugkijken op een lange geschiedenis, dragen daaraan bij.
Een rots in de storm van de geschiedenis
De eerste sporen van bewoning op Castelfeder dateren uit het tweede millennium voor Christus. Urnengraven met grafgiften uit deze periode wijzen op vroege bewoning. Ongeveer 2500 jaar later, na de val van het West-Romeinse Rijk in de 5e eeuw na Christus, maakte dit gebied deel uit van het door Griekenland beïnvloede Byzantijnse Rijk. Om de oprukkende Germaanse stammen tegen te houden, bouwden de Byzantijnen een fort op Castelfeder, maar verlieten het in de 7e eeuw na twee branden. Pas in de vroege Middeleeuwen werden de vestingwerken vernieuwd en aangevuld en werd de heuvel opnieuw gebruikt als verdedigingswerk. Vandaag de dag getuigen verschillende ruïnes nog van de bewogen geschiedenis van Castelfeder.
Een dag in ruïnes
Op de heuveltop vallen vooral twee stenen bouwwerken op. Aan de oostkant staan de resten van de Sint-Barbara-kapel, die waarschijnlijk al in de 6e eeuw werd gebouwd en pas vanaf 1750 in onbruik en verval raakte.
De westkant daarentegen wordt gesierd door de zogenoemde Kuchelen, ronde bogen die overbleven van de oorspronkelijke 500 meter lange Byzantijnse ringmuur. Iets verder naar beneden ontdek je nog meer delen van de ringmuur, waarvan de constructie doet denken aan de vestingmuren van Constantinopel. Een duidelijk teken dat hier Grieken aan het werk waren. De ruïnes van de zogenaamde Longobardentoren danken we daarentegen aan bouwactiviteiten in latere tijden, waarvan de funderingsmuren ook nu nog een weerbare indruk maken.
De "vruchtbaarheidsglijbaan" in de directe omgeving van de Kuchelen is minder door de mens gemaakt en eerder ontstaan door de kracht van de gletsjers. Deze glad gepolijste stenen helling zou een "vruchtbare" werking hebben. Dus als je nog geen kinderwens hebt, kun je beter afzien van een glijpartijtje.
Speelplaatsen
Een klim naar de heuveltop van Castelfeder is echter niet alleen de moeite waard voor geschiedenisliefhebbers. De Byzantijnen wisten waarom ze juist hier een fort bouwden. Vanaf het hoogste punt van Castelfeder heb je een onbelemmerd uitzicht over het zuiden van Zuid-Tirol en voel je je eigenlijk een beetje de bewaker van het Etschdal. Behalve het pad naar de heuveltop kronkelen er nog andere wandelpaden door Castelfeder. Bij de weg tussen Auer en Montan begint bijvoorbeeld het natuurbelevingspad Biotop Castelfeder, dat bezoekers met informatieborden langs de weg voorlicht over de flora en fauna van de biotoop. Ook degenen onder ons die nog niet kunnen lezen, komen aan hun trekken. Castelfeders weilanden zijn de ideale speelplaats voor kinderen. Bovendien zijn mensen niet de enige bewoners van de heuvel. Geiten en af en toe ezels grazen op Castelfeder en zorgen ook voor afwisseling. En last but not least is de heuvel ook de ideale plek voor een picknick in de schaduw van de oude bomen.
Castelfeder
Verdere informatie
Die fruchtbare Terrasse zwischen Auer, Neumarkt und Montan ist eine uralte Kulturlandschaft. Castelfeder war über Jahrtausende Mittelpunkt menschlichen Daseins im Unterland. Hier befinden sich Siedlungsspuren aus der Stein- und Bronzezeit. Die Reste einer Burganlage, die sagenumwobene Fruchtbarkeitsrutsche und die Mauern der Barbarakapelle zeugen von mystischer Vergangenheit. Auch Räter, Römer und andere Völker, die sich im Unterland niedergelassen hatten, zogen sich in unruhigen Zeiten auf den 400 Meter hohen Hügel zurück und hinterließen ihre Spuren. Nach dem Fall des Weströmischen Reiches ließ das byzantinische Kaiserreich kurz nach dem Jahr 500 Castelfeder als Bastion gegen die Germanen neu befestigen. Auf dieser „Akropolis“ konnten hunderte Menschen samt Vieh und Vorräten Zuflucht finden. Letzter Rest der 500 m langen Ringmauer dieser größten Festung des Etschtals sind die „Kuchelen“, deren Bauweise der Stadtmauer Konstantinopels ähnelt. Wegen der mediterranen Vegetation wurde das Gebiet von romantischen Dichtern „Arkadien Tirols“ genannt. Der Hügel Castelfeder ist nicht nur aus archäologischer und historischer sondern auch aus ökologischer Sicht von Bedeutung. So wurde das Gebiet mit rund hundert Hektar Fläche bereits vor Jahren als Biotop unter Landschaftsschutz gestellt. Aufgrund des mediterranen Klimas ist es auf dem Hügel schon im März besonders mild. Castelfeder beherbergt heute einige in Europa selten gewordene Tiere. Auf dem Naturerlebniswanderweg kann die Pflanzen- und Tierwelt des Biotops erkundet werden.
Autobahn A22, Ausfahrt Auer/Neumarkt, Richtung Auer, Fleimstalstraße