Bestemming
Klooster Säben: de heilige berg van Zuid-Tirol
Op imposante wijze troont het klooster van Säben boven de middeleeuwse stad Klausen in het Eisackdal in Zuid-Tirol. Een bedevaartsoord dat ook gezinnen graag bezoeken.
Of je Klausen nu benadert vanuit het noorden of vanuit het zuiden: De opvallende berg met de burcht Säben met zijn benedictijnenklooster uit de late 17e eeuw, idyllisch gelegen te midden van wijngaarden, komt onvermijdelijk in beeld voor de reiziger. Een bezoek aan het indrukwekkende kloostercomplex met de Genadekapel, de Onze-Lieve-Vrouwekerk, de kloosterkerk en de Kerk van het Heilige Kruis mag op geen enkele vakantie in Zuid-Tirol ontbreken. De voormalige bisschopszetel is immers één van de belangrijkste historische en religieuze plaatsen van het land. Een wandeling is voor jong en oud de moeite waard en inclusief.
De "Acropolis van Tirol"
Geen enkele plaats in Zuid-Tirol is zo rijk aan archeologische, historische en kunsthistorische bijzonderheden als de berg Säben met het klooster Säben. De christelijke betekenis van de berg van Säben gaat terug tot de tijd van de Romeinen, die er de laat-Romeinse nederzetting inclusief kazernes "Sabonia" stichtten. Tussen de 4e en 5e eeuw werd de vroegchristelijke "Kerk in de Wijngaard" gebouwd. In 600 na Christus kwam er nog een bedehuis bij op het terrein van de huidige Kreuzkirche. Een bij archeologische opgravingen gevonden relikwie uit het vroege christendom - een doopvont voor volwassenen - wijst ook op het bestaan van een vroegchristelijke doopkapel. Verdere archeologische opgravingen in de jaren 1970 brachten ook Romeinse en Germaanse graven aan het licht. De eerste sporen van bewoning op de berg van Säben dateren echter uit de Midden-Steentijd: verschillende vondsten zoals pijlpunten, een stenen bijl en een vuurstenen werktuig getuigen hiervan.
Bisschopszetel en bedevaartsoord
In de vroege middeleeuwen ontwikkelde de laat-Romeinse nederzetting "Sabonia" zich tot het bisdom "Sabiona", dat er tot ongeveer het jaar 1000 zou bestaan, totdat de zetel onder keizer Otto de Grote naar Brixen werd verplaatst. Vervolgens werd de plek op de berg van Säben bij Klausen omgebouwd tot een Mariaklooster en in de 11e en 13e eeuw uitgebouwd tot de hoofdburcht van de bisschop, die in tijden van crisis diende als vesting voor de bisschop.
Het klooster van Säben wordt beschouwd als één van de oudste bedevaartsoorden van Tirol. De al in 1503 genoemde Ladinische kruisweg getuigt daarvan. Ook nu nog maken gelovigen uit het Gaderdal om de drie jaar een pelgrimstocht te voet naar het klooster.
Er zijn in de loop der eeuwen ettelijke architectonische veranderingen aangebracht. In 1533 werd het complex bijna volledig verwoest door brand. Daarna bleef het klooster 150 jaar onbewoond, voordat de Onze-Lieve-Vrouwekerk en later de Heilig-Kruiskerk door de inwoners van Klausen werden herbouwd. In 1685 werd het complex overgenomen door nonnen van de benedictijnenorde en in 1699 ingewijd als abdij. Tussen 1880 en 1890 werd de abdij van Säben voor het laatst gerenoveerd vanwege het gevaar van een aardverschuiving.
Te voet van Klausen naar Säben
Twee korte wandelingen leiden van de oude stad van Klausen, die zeer de moeite waard is, naar de ongeveer 200 meter hoger gelegen abdij. De ene is een wandeling van 40 minuten langs de Säbenpromenade en de andere is een matig steile wandeling van 30 minuten langs de kruisweg. Het beginpunt van beide paden is een prachtige oude stenen trap bij de Mühlgasse. Kasteel Branzoll is te zien op weg naar het klooster, maar dat kun je niet bezichtigen. Omdat het klooster alleen te voet te bereiken is, zijn er ten noorden en ten zuiden van de stad parkeerplaatsen beschikbaar voor bezoekers. De paar zusters die nu nog in het Säbenklooster wonen, leven in afzondering. Daarom kan slechts een klein deel van het kloostercomplex worden bezichtigd. Hiertoe behoren de Genadekapel, de Onze-Lieve-Vrouwekerk, de Kloosterkerk, de Kerk van het Heilig Kruis en de Jubileumfontein. Informatie over de exacte openingstijden is verkrijgbaar bij de VVV van Klausen.
Klooster Säben
Verdere informatie
Endtecke den Audioguide: https://www.klausen.it/de/klosterguide.html
Der Säbener Berg und sein Kloster verdienen wegen ihrer Archäologie, Geschichte und Kunst größte Aufmerksamkeit. Viel gibt es zu erzählen über die geschichtsträchtige Bergburg bei Klausen: Um das Jahr 1000 wurde der Bischofsitz von Säben nach Brixen verlegt. Bis dahin war die Heiligkreuzkirche für etwa 400 Jahre Kathedrale des Bistums Sabiona. Der Heilige Berg zählt zu den ältesten Wallfahrtsorten Tirols, so wird der weitgehend bekannte Ladiner Kreuzgang schon im Jahre 1503 erwähnt.
Über 335 Jahre lang haben die Benediktinerinnen den Heiligen Berg in Säben geprägt, bis der Orden das Kloster im November 2021 verließ. Nun beginnt eine neue Ära: Seit September 2024 erstrahlt das Kloster Säben wieder in neuem Glanz. Pater Kosmas Thielmann OCist, Zisterziensermönch aus dem Stift Heiligenkreuz in Österreich, hat die Aufgabe als Pilgerseelsorger übernommen. Sein Ziel ist es, Säben als spirituelles Zentrum und bedeutenden Wallfahrtsort in Südtirol wieder aufleben zu lassen.
Gemeinsam mit Unterstützung des Bistums Bozen-Brixen und der lokalen Gemeinschaft soll das Kloster nicht nur ein Ort des Gebets und der Meditation werden, sondern auch ein Ort der Begegnung und des Austauschs. Weitere Zisterziensermönche werden erwartet, um die klösterliche Gemeinschaft zu erweitern und die jahrhundertealte Tradition von Säben neu zu beleben.
- Schloss Branzoll; privat, nicht zu besichtigen
- Gnadenkapelle, Marienwallfahrt: täglich von 08:00 bis 17:00 Uhr geöffnet, freier Zutritt
- Liebfrauenkirche: Im Inneren befinden sich die Deckengemälde des Barockmalers Stefan Kessler, prächtige Stuckarbeiten von Francesco Carone und Simon Delai sowie der Rumpfer-Altar aus dem Jahre 1612.
Geöffnet ist die Liebfrauenkirche von Juli bis Oktober jeweils dienstags, freitags und samstags von 14.00 – 17.00 Uhr. Weitere Informationen im Infobüro Klausen. - Klosterkirche: An den Wänden des Langhauses hängen die ehemaligen Seitenaltarbilder mit den Darstellungen der Ordensgründer Benedikt und Scholastika. Hl. Messe täglich um 11:30 Uhr, auch an Sonn- und Feiertagen. Täglich geöffnet von 08:00 - 20:00 Uhr.
- Heiligkreuzkirche: Täglich von 08:00 bis 20:00 geöffnet, freier Zutritt. Das Innere überrascht durch die virtuosen Wand- und Deckenmalereien, die wahrscheinlich von einem einheimischen Maler geschaffen wurden (Johann Baptist Hueber).
- Kloster: Pilgerseelsorger im Kloster Säben: Pater Kosmas Thielmann OCist
Tel. +39 378 0640185 // E-Mail: p.kosmas@stift-heiligenkreuz.at